مديریت مركز مطالعات جهاني، سردبيری Global Media journal، مدیریت انجمن ارتباطات جهاني و ریاست دپارتمان ارتباطات دانشگاه پوردو ايالات متحده امريكا از جمله مسوولیتهای فعلی پروفسور یحیی پور است. وی درسفر اخيرخودبه تهران در گفتوگويي با امير عباس تقي پور، دبير همايش روابط عمومي الكترونيك به بيان ویژگیهای روابط عمومی موفق ومزايا و الزامات استقرار نظام روابط عمومي الكترونيك در وزارتخانهها و سازمانهاي دولتي و خصوصي پرداخت.
چه ضرورتهايي براي استقرار نظام روابط عمومي الكترونيك در سازمانها وجود دارد؟
روابط عموميها موظفند هميشه خود را به روز نگه داشته و از جديدترين ابزار و تكنولوژيها در انجام وظايفشان استفاده كنند. دنياي امروز دنياي ديجيتال است و هيچ مدير و يا كارشناس روابط عمومي نميتواند بدون بهره گيري از امكاناتي كه ابزار ديجيتال در اختيارش ميگذارد وظايف خود را به درستي انجام دهد.
یعنی شما هم مانند بسیاری از کارشناسان معتقدید طی کردن این مسیر یک اجبار است؟
قطعا برای سازمانهای پیشرو و کسانی که خواهان تحول، ارتقا و پیشرفت هستند استفاده از ابزار نوین دیجیتال گریز ناپذیراست.
مهم ترين دستاورد روابط عمومي الكترونيك چه خواهد بود ؟
استفاده بهينه از جديدترين ابزار ديجيتالي فرصتهاي ارزندهاي را براي بشر و به خصوص فعالان عرصه روابط عمومي و رسانه ايجاد كرده كه مهم ترين آن برقراري ارتباط و تعامل دوسويه با مخاطب است. البته صرفا دسترسي به ابزار به يك ارتباط دوسويه و سازنده منتهي نميشود بلكه كاربر ديجيتال بايستي نسبت به امكانات ابزارجديد شناخت داشته و آگاه باشد. روابط عمومي ديجيتال بر خلاف روابط عمومي سنتي، بسيار تعاملي و دوسويه است. در روابط عمومي الكترونيك، زمان، مكان و مرز مفهومي ندارد.
در روابط عمومي الكترونيك سازمان، خود را بي نياز از مخاطب نميداند. تحول در نحوه نظرسنجي و پيگيري امور در فضاي وب از ديگر ويژگيهاي روابط عمومي الكترونيك است. اين ويژگيها باعث صرفه جويي در وقت و هزينهها شده و اثربخشي روابط عموميها را افزايش ميدهد.
به نظر ميرسد درك ضرورتهاي استقرار نظام روابط عمومي الكترونيك در اين خصوص كافي نبوده و نيازمند پيش شرطها و آمادگيهايي است.
البته،زيرساختها و امكانات شبكهاي و مخابراتي يكي از مهم ترين پيش نيازها و شرط اوليه براي تحقق روابط عمومي الكترونيك است.
كاربران دیجیتال در حوزه روابط عمومي بايد واجد چه شرايطي براي حضور موفق در اين عرصه باشند؟
سواد كامپيوتري كاربران دیجیتال ازجمله كارشناسان روابط عمومي بسيار حايز اهميت است. ضمن آنكه تسلط بر زبان انگليسي به عنوان زبان جهاني لازمه آشنايي و استفاده از امكانات ابزار ديجيتال و تكنولوژيهاي نو است. اشاره كنم كه منظور من از تكنولوژيهاي نو فقط به اينترنت منحصر نشده و تكنولوژيهايي مثل تلفنهمراه را هم شامل ميشود.
آموزشها از چه سنی و توسط چه نهادهایی باید آغاز شود؟
آموزش کامپیوتر و روابط عمومی باید از مدارس شروع شود. آموزش کامپیوتر باید از همان دوران ابتدایی و آموزش روابط عمومی از دوران دبیرستان شروع شود. به نظرم ضروری است که تمام دانشگاهها حداقل یک درس اجباری در حوزه روابط عمومی و رسانه داشته باشند.
از یک طرف می گوییم سرعت تغییرات در دنیای دیجیتال زیاد است و از طرف دیگر برای قرار گرفتن در مسیر دیجیتال نیازمند تغییر فرهنگ هستیم. تغییر فرهنگ بسیار زمان بر است. اگر دیر بجنبیم از قافله توسعه عقب ماندهایم و اگر شتابان حرکت کنیم به دلیل عدم آمادگی فرهنگی با موانع بسیاری روبهرو خواهیم شد. چه باید کرد؟
کشورهای در حال توسعه به ترمیم فرهنگی نیازمندترند. اینکه می گویید تغییر فرهنگ زمان بر است حرف درستی است. متأسفانه هرگاه از فرهنگ و چالشهای فرهنگی صحبت می کنیم امکان تغییر آن در کوتاه مدت وجود ندارد چراکه صحبت از آداب و رسوم و افکار است. فرهنگ شامل همه چیز می شود. در کشوری مثل ایران روابط عمومیها وظیفه سنگینی در قبال فرهنگسازی یا بهتر بگویم ترمیم مشکلات فرهنگی که مانع اصلی توسعه محسوب
می شوند بر عهده دارند. تأکید کنم که ترمیم کردن به معنای فراموش کردن و کنار گذاشتن فرهنگ خود نیست. منظور این نیست که غربی شویم. اما معتقدم در تمام زمینهها ادغام محاسن فرهنگ خودی با محاسن فرهنگ غرب مارا به همان ایده آلی که اشاره کردید میرساند. تبیین و پرداختن به فواید این نگاه در کنار توسعه تحقیق واصل اعتمادسازی اصلی ترین وظایف روابط عمومیها محسوب میشود و روابط عمومی الکترونیک میتواند زمینه تحقق این وظایف را سریعتر، فراگیرتر وبا دقت بیشتری فراهم کند.
شما تجارب زیادی در زمینه ارتباطات و رسانه در خارج از کشور دارید. ایران در حوزه روابط عمومی کجای دنیا ایستاده است؟
اجازه دهید مقایسه من بین کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته باشد. اختلافات فرهنگی منشاء تفاوت روابط عمومی در کشورهای توسعه نیافته با روابط عمومی در کشورهای پیشرفته است. در کشورهای توسعه یافته تحقیقات از جایگاه ویژهای برخوردار است. مخاطبان سازمانها می دانند که تحقیقات روابط عمومی منجر به بهبود مسایل درون و برون سازمانی می شود بنابراین مردم در فرآیند تحقیقات مشارکت و حضور داشته و به سوالات محقق پاسخ می دهند اما در کشورهای توسعه نیافته یا در حال توسعه اعتماد، آگاهی و رابطه سازنده میان مردم و سازمانها وجود ندارد. بنابراین حتی اگر یک کار تحقیقاتی علمی نتایج سودمند و مفیدی داشته باشد از دیدگاه فرهنگی یک چالش و مشکل است که روابط عمومیها باید برای انجام آن با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم کنند. در ایران هم این موضوع مصداق دارد.
یکی از مهم ترین مشکلاتی که روابط عمومی در ایران با آن روبهرو بوده و البته در سالهای اخیر مرتبا" از سوی شاغلان و فعالان حرفه یادآوری شده و بعضا" اقدامات مناسبی هم در جهت رفع مشکل به عمل آمده است مربوط به جایگاه روابط عمومیها است. چطور می شود به بحران جایگاه در روابط عمومی ایران غلبه کرد؟
مجبور هستم به یکی دیگر از تفاوتهای روابط عمومی درکشورهای توسعه نیافته با روابط عمومی در کشورهای توسعه یافته اشاره کنم و آن هم موضوع ضابطه مند بودن انتصاب مدیران روابط عمومی در کشورهای پیشرفته است. باز هم باید اظهار تأسف کرد که در کشورهایی مثل ایران کم ترین دقت در انتصاب مدیران روابط عمومی میشود در حالی که یک مدیر روابط عمومی باید بینش و اطلاعات وسیعی داشته باشد. باید به خوبی رسانه را بشناسد و نقش آنها را در جامعه درک کرده و بفهمد. باید از اقتصاد، از فرهنگ، از هنر و از سیاست بداند. باید نگاه جامعه شناسی داشته باشد. در این صورت موفق عمل خواهد کرد. در کشورهای توسعه یافته شخصی که مدرک یا تخصص و تجربه این رشته را نداشته باشد هیچگاه و اگر بخواهم احتیاط کنم به ندرت مسؤول روابط عمومی می شود. این موضوع در تحقق روابط عمومی الکترونیک نیز مؤثر است. بدون تردید مدیران روابط عمومی آگاه و متخصص، زمینه سازتحقق روابط عمومی الکترونیک در سازمانها خواهند بود. در این صورت هیچ دلیلی هم برای تداوم بحرانی که شما اشاره کردید وجود نخواهد داشت.
یعنی شما مهم ترین دلیل جایگاه نامناسب روابط عمومیها در سازمانها را به کارگیری مدیران غیر متخصص می دانید؟
بله. نقش مديريت در تمام امور يك سازمان اساسي و حياتي است. در روابط عمومي هم همينطور است. اگر مديران مفهوم روابط عمومي را ندانسته و از كاركردها و تأثير آن آگاهي نداشته باشند مسلما" تأثيرگذارمثبت نخواهند بود. در حوزه روابط عمومی سنتی، مدیریت و در حوزه روابط عمومی الکترونیک، مدیریت به علاوه امکانات تکنولوژیکی مهم ترین عوامل برنامه ریزی و موفقیت در برنامههای روابط عمومی سازمانها محسوب می شوند.
شما در اقامت چند روزه خود در ایران از دبیرخانه دایمی همایش روابط عمومی الکترونیک هم بازدید کرده و با پذیرش ریاست شورای مشورتی این همایش موافقت کردید. در ایران عدهای براین عقیدهاند که برگزاری این قبیل همایشها فواید چندانی در بر ندارد. نظر شما چیست؟
برگزاری همایشهای سالانه با این موضوع را حکایت از درک ضرورت به کارگیری ابزار نوین اطلاعات و ارتباطات در توسعه و ارتقای روابط عمومیها می دانم. برگزاری این همایشها در ادامه موضوع آموزش قابل بررسی و دارای اهمیت است. باید با برگزاری این قبیل همایشها در استانهای مختلف به جوانان، دانشجویان و افراد علاقهمند که مایلند از این حوزه و نحوه استفاده از ابزارهای دیجیتالی آگاه شوند امکان حضور ومشارکت در مباحث داده شود. البته این نکته هم حایز اهمیت است که همایشهایی که برگزار می شود باید از بار علمی مناسبی برخوردار باشند.
نظر خواهی
