اما مرور زمان نشان داد كه در جامعه اطلاعات، باوجود ماهيت تكثرگراي آن براي هر رسانه و مخاطب آن جايگاهي ويژه وجود دارد و چه بسا با تلفيق قابليتهاي رسانهها، فرآوردههايي نو در فضاي اطلاعرساني نيز پديد آمد. راديوي اينترنتي را ميتوان محصولي از اين دست عنوان كرد.
آميزش رسانه محبوب وقديمي راديو با اينترنت را ميتوان نقطه عطفي ميان رسانههاي سنتي و فناوريهاي نوين اطلاعات دانست.
راب كلاسر در سال 1994 نخسين كسي بود كه با ابداع روش فشردهسازي فايلهاي صوتي به ا يده راديوي اينترنتي جامعه عمل پوشانيد. از اوايل دهه 90 فرستادن فايلهاي صوتي از طريق اينترنت امكانپذير بود. اما از آنجايي كه فايلهاي صوتي معمولاحجم زيادي داشتند و دريافت آنها به طور كامل ممكن نبود، ايده راديوي اينترنتي قابل اجرا نبود، اما نوشتن نرمافزارهايي كه فايلهاي صوتي را به صورت بيوقفه (Streaming) منتشر ميكرد باعث پديدآمدن رسانههاي در جريان (Streaming media) و راديوي اينترنتي شد.
براي راهاندازي يك ايستگاه راديويي اينترنتي، در اختيار داشتن يك سرور، چند نرمافزار، يك اتصال به پهنباند و محصولات فرهنگي، جهت انتشار كافي است. براين اساس در هشت سال گذشته، راديوهاي اينترنتي در سراسر جهان رشد چشمگيري داشتهاند و براساس برآوردهاي به عمل آمده هماكنون 10هزار راديوي اينترنتي در فضاي وب فعال است. راديوي اينترنتي اين امكان را فراهم ميآورد تا كاربران در سراسر دنيا با دسترسي به اينترنت بتوانند به راديوهاي محلي ساير كشورها نيز دسترسي داشته باشند.
در ايران نيز اي ن پديده نو جولاني داده و راديوهاي اينترنتي ظهور يافتهاند.اما خبر راهاندازي نخستين راديو اينترنتي رسمي جمهوري اسلامي ايران با عنوان “راديو ايران صدا” كه قرار است آذرماه راهاندازي شود ميتواند نقطه عطفي در ظهور جدي اين نوع رسانه در فضاي وب ايراني بهشمار رود.
مهندس صحراگرد، مدير راديو ايران صدا ميگويد: از سال 2000 به اين سو، با قدرتنمايي اينترنت، رسانههاي راديو و تلويزيون در تعامل با اينترنت قرار گرفتند، چنانكه برخي بر اين باور بودند كه اين دو رسانه بايد در خدمت اينترنت قرار بگيرند، به اين صورت كه برنامههاي تهيه شده در راديو بر روي سايتهاي اينترنتي قرار گرفت. عدهاي ديگر معتقد بودند كه اينترنت بايد در خدمت راديو تلويزيون قرار بگيرد.
استفاده از امكانات اينترنتي براي برقراري ارتباط بيشتر با مخاطب، مثل برگزاري مسابقات اينترنتي و اختصاص يافتن سايتها و آدرس ايميلهايي براي برنامههاي تلويزيوني، حاصل چنين تفكري بوده است.
وي ميافزايد: اما نگاه سومي هم وجود دارد كه ميگويد اينترنت، رسانهاي جديد است كه خود قابليت ارتباط مستقيم با مخاطب را دارد و ميتواند بدون وابستگي، توليد محصول كند. راديوي اينترنتي حاصل چنين نگاهي است. مدير راديو ايران صدا ميگويد: راديو اينترنتي رسانهاي است كه مخاطب آن ميتواند براساس سليقه شخصي برنامه مورد علاقه خود را انتخاب كرده و بدون وابستگي زماني و مكاني به آن گوش بسپارد.
وي با اشاره به وجود رابطه تعاملي مخاطب با اين نوع راديو ميگويد: مخاطب ميتواند حين پخش برنامههاي راديو به كمك برقراري ارتباط اينترنتي با پايگاه راديو هر لحظه نظرات خود را به اين رسانه منتقل كرده و بازخورد آن را دريافت كند و حتي براساس سليقه خود نوع يك برنامه را تغيير دهد.
حميدرضا خزايي، قائم مقام معاون صدا درباره راديو اينترنتي ميگويد: راديو اينترنتي رسانهاي نوين در دنياي مجازي است كه همانند ديگر شبكههاي راديويي، اقدام به پخش برنامه ميكند، با اين تفاوت كه اين امكان را براي كاربر فراهم ميكند تا در هر ساعت از شبانهروز به برنامههاي دلخواه خود دسترسي داشته باشد.
وي ميافزايد: اين سايت اينترنتي، مطالب شنيداري عرضه شده در راديو را به صورت صوتي، تصويري، گرافيكي و نوشتاري در دسترس كاربران قرار ميدهد.
مهندس صحراگرد درباره ساختار پخش برنامههاي راديو اينترنتي ميگويد: در راديو ايران صدا، شش كانال 24 ساعته مستقل و زنده وجود دارد و اين كانالها به شكل تخصصي توليدات راديويي كشور در عرصه موسيقي، سخنراني، قرآن، نمايش و گفت و گو عرضه خواهند كرد، ضمن آنكه كانال مجزايي نيز به محصولات توليد شده در همين راديو اختصاص خواهد داشت.
وي ميافزايد: در فاز يك «راديو ايران صدا»، 9 سرويس فرهنگي، انديشه، سياسي، قرآن و معارف اسلامي، دانش و فناوري، ورزش، اجتماعي (مشاوره) ترجمه و موسيقي راهاندازي كرديم كه به مرور تكميل خواهد شد.
حميدرضا خزايي درباره مهمترين ويژگي اين شبكه اينترنتي راديويي ميگويد: Playlist ارايه شده در اين سايت، اين امكان را براي كاربر فراهم ميكند تا بر اساس نياز شخصي، برنامههاي اين سايت را انتخاب و دريافت كند.
صحراگرد درباره هدف اصلي از راهاندازي اين راديو ميگويد: به فرموده بنيانگذار معظم انقلاب اسلامي ايران، صدا و سيما يك دانشگاه عمومي است و ما با اتكا به اين بينش قصد داريم با بهرهگيري از امكانات و فناوريهاي نوين طيف كاربرها و مخاطبان صدا و سيما را گسترش داده و كاربران وب را نيز به رسانه ملي پيوند دهيم. يا به گفته دكتر ضرغامي، رياست صدا و سيما، براي رسانه ملي مخاطب سازي كنيم.
وي ميافزايد: با اين اوصاف ميتوان گفت كه اگر راديو ايران، صداي رسمي جمهوري اسلامي ايران، در فضاي واقعي است، راديو ايران صدا، صداي رسمي جمهوري اسلامي ايران در فضاي وب است و هدف رساندن پيام جمهوري اسلامي ايران به تمام مردم جهان ، تعامل با فارسي زبانان و علاقهمندان به ايران و اطلاعرساني در مورد موضوعات روز، به دور از هر گونه جهتگيري است.
قائم مقام راديويي جمهوري اسلامي ايران در سازمان صدا و سيما نيز در اين باره ميگويد: ايران صدا با هدف تعامل با فارسي زبانان در داخل و خارج از كشور و به منظور اطلاعرساني و آگاهي بخشي نسبت به مسايل روز ايران و ساير كشورهاي جهان راهاندازي خواهد شد.
وي در ادامه ميافزايد: برنامههاي اين راديوي اينترنتي به دليل در نظر گرفتن مخاطب خاص با راديوي رسمي كشور كمي متفاوت است و با توجه به وجود مخاطبان خاص، براي راهاندازي اين شبكه ابتدا نيازسنجي شده كه پس از متناسب شدن اين نيازها با سياستهاي كشور، براي هر منطقهاي برنامه خاص در نظر گرفته شده است.
وي اظهار ميكند: با توجه به اينكه اخبار رسانههاي خارجي به صورت گزينشي پخش ميشود، براي رساندن اخبار صحيح (همانند شبكه العالم و TVnews) به كاربران برآن شديم تا «ايران صدا» را راهاندازي كنيم.
مهندس صحراگرد درباره ويژگيها و مشخصات برنامههاي اين راديو ميگويد: مدت زمان برنامهها در اين راديو نسبت به برنامههاي ساير شبكههاي راديويي كشور،كوتاهتر است به طوري كه حتي در كشورهايي با حداقل امكانات اينترنتي نيز قابل دريافت خواهد بود. همچنين در راديو ايران، صدا، خطوط قرمز با فاصله بيشتر قرار خواهند گرفت. وي در توضيح اين گفته ميگويد: از آنجايي كه مخاطب اين راديو، گستره بينالمللي است، لذا در سياستهاي برنامهسازي تلاش خواهد شد هنگام بحث بر سر موضوعات مختلف و حتي حساسيتبرانگيز، نظرات كارشناسان ساير نقاط دنيا را نيز دريافت و منعكس كنيم. همچنان كه به دليل ماهيت تعاملي اين نوع راديو دريافت نظر مخاطبان راديو براي ساير كاربران نيز ميسر خواهد بود. وي يادآور ميشود: اين راديو داراي آرشيوي از برنامههاست و كاربران در صورت از دست دادن برنامهاي ميتوانند با مراجعه به آرشيو آن را به صورت پادكست دريافت كنند.
گفتني است كه نخستين راديو اينترنتي كشور در تاريخ اول آذرماه امسال همزمان با ميلاد امام رضا (ع) به آدرس اينترنتي www.Iranseda.ir راهاندازي خواهد شد.