fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 199325
    تاریخ انتشار : 18 دی 1395 12:25
    تعداد بازدید : 532

    فاجعه بودجه فرهنگستان زبان فارسی - دو

    یوسف امیری- در بخش پیش به فاجعه بودجه فرهنگستان زبان فارسی برای واژه گزینی از نظر مالی و هزینه هایش پرداختم. در این بخش از دید فنی و واژه سازی به این موضوع می پردازم.

    فرهنگستان زبان فارسی اعلام کرده است که در سال ١٣٩۶ تنها می تواند برای ٢۶١ واژه بیگانه واژه گزینی انجام دهد. اگر فرض کنیم همه این ٢۶١ واژه هم نوواژه باشند (یعنی از برابرهای موجود در فرهنگ های دوزبانه استفاده نکنند)، باید پرسید چرا این دستگاه عریض و طویل(!) این قدر ناتوان و سُست است؟ قرار است چند کارشناس این واژه ها را بسازند؟ آیا همه کارشناسان بخش واژه سازی در طول روز تنها روی ساخت یک واژه متمرکز می شوند؟ روشن است ساختن واژه های جدید و مناسب و توانمند کار دشوار و زمان گیری است؛ اما نه به این صورت که فرهنگستان در پیش گرفته است (یا خدای ناکرده چنین وانمود می کند. جریان قنات میرزا آقاسی!). 
    طبق آمار رسمی در سال ۱۳۹۳ تنها در شهر تهران تعداد ۱۰۰ هزار واحد آپارتمان مسکونی ساخته شدند (روزی ٢٧٣ واحد). آیا ساختن یک واحد آپارتمان دشوارتر و زمان گیرتر است یا ساختن یک واژه؟ اگر مهندسان و خانه سازان به همان روش های سنتی بنایان و با بیل و کلنگ می خواستند پی ساختمان ها را بکَنند و چاه گنداب حفر کنند و بعد خانه بسازند، شاید آنها هم در کل سال نمی توانستند بیش از ٢۶١ واحد خانه بسازند. روشن است که خانه های شان هم یک طبقه یا حداکثر دوطبقه می شد نه برج های چندین طبقه با تاسیسات و دیگر امکانات پیشرفته امروزی. با ارّه و چکش دستی چند صندلی در روز می توان ساخت و با ارّه و چکش برقی چند صندلی؟ 
    درواقع از نظر فنی، مشکل اصلی فرهنگستان روشمند نبودن و نداشتن رویکرد درست و مهم تر از آن ابزارهای روزآمد، پیشرفته و کارآمد زبانی است. فرهنگستان هنوز به روش های سنتی و شکسته-بسته کار می کند و تنها در بند واژگان موجود و به ویژه واژگان «مانوس/آشنا» است. هنوز تعداد پسوندها، پیشوندها و ریشه هایی که فرهنگستان به کار می برد، بسیار محدود است و همان طور که در ستون مربوط به پیشوند «فرا-» نشان دادم، توانایی یافتن و شاید هم جسارت کاربرد پیشوندهای مناسب و جدید را ندارد. 
    برای افزایش سرعت و کارایی واژه سازی و توانمندسازی زبان پارسی به روش های نوین و مهندسی نیاز داریم. فرهنگستان اگر واقعاً می خواهد زبان پارسی را پاس دارد و توانمند کند، با امکانات و بودجه ای که دارد باید بسیار کارآمدتر و پرکارتر از این باشد؛ زیرا نهادی ملی است و باید از همه کارشناسان کشور و ظرفیت های زبان پارسی و زبان های ایرانی بهره بگیرد.


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی