fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 197325
    تاریخ انتشار : 21 آذر 1395 12:29
    تعداد بازدید : 341

    برابر پارسی analytics چیست؟

    یوسف امیری- یکی از مفهوم های تقریباً تازه در داده پردازی مفهومی است که در زبان انگلیسی با واژه ی analytics بیان می شود. در این ستون به این مفهوم می پردازم و برابر پارسی برای آن پیشنهاد می کنم.

    این واژه برای بیان مجموعه ی کنش ها و پردازش هایی به کار می رود که از داده های خام به الگوهای رفتاری معنادار دست می یابد و از این رو شباهت هایی با بحث «داده کاوی» (data mining) دارد و گاهی به عنوان مترادف آن به کار می رود. فرهنگستان برای analytics برابر «واکاوش» را پیشنهاد کرده است. اما برای analysis برابر «تحلیل» و نیز «تجزیه» و برای analytic و analytical برابرهای «تحلیلی» و «تجزیه ای» را گذاشته است که نشان از ناهماهنگی و گاه اشتباه کاربرد است زیرا «تجزیه» معمولاً با «تحلیل» فرق دارد. 
    واژه ی analysis از ریشه ی یونانی ana به معنای «سراسر، همه» و lysis به معنای «گشودن و باز کردن» آمده است. یکی از کتاب های منسوب به ارستاتالیس (Aristotle یا ارستو) در زبان یونانی Analytika نام داشت (در دو بخش) که در دوران عباسیان نخست آن را «آنالوطیقا» گفتند که عربی شده ی تلفظ یونانی آن یعنی «آنالوتیکا» است و بعدها برابرهای عربی «قیاس» و «تحلیل» را برای آن گذاشتند.  امروزه در ریاضی و نرم افزار و مهندسی سیستم برای analysis و analytic از «تحلیل» و «تحلیلی» استفاده می شود اما این برابر توانایی ساخت واژه برای analytics را ندارد. از این رو فرهنگستان به «واکاوش» روی آورده است. به نظر من «واکاوش» برابر دیگری برای «واکاوی» یا همان analysis است نه برای analytics که دانش یا زمینه ی جدیدی است. 
    پیشنهاد دکتر محمد حیدری ملایری برای analysis افزون بر «آناکاوی»، واژه ی پارسی «آنالَس» است. «آناکاوی» برای صرف های analysis در انگلیسی از جمله analytics توانایی کمتری دارد اما «آنالس» بهتر است. بخش نخست «آنالس» پیشوند اوستایی «آنا» و همریشه با پیشوند یونانی است و بخش دوم هم در پارسی به معنای «شل» یا «باز» است که شاید با واژه ی یونانی lysis همریشه باشد. «لَس» با «لا» و «لپه» و «لوش» همخانواده است. پس برابر analytic «آنالسی» می شود. همچنین دکتر میرشمس الدین ادیب سلطانی و دکتر حیدری ملایری برای دانش ها از پسوند پارسی «ـیک» استفاده می کنند مانند «زیباییک» یا «زیباحسّیک» (aesthetics). از این رو پیشنهاد من برای analytics «آنالسیک» است.


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی