fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 194884
    تاریخ انتشار : 15 آبان 1395 11:51
    تعداد بازدید : 615

    برابر پارسی handbook و manual چیست؟

    یوسف امیری- در این بخش به بررسی برابرهای پارسی دو واژه handbook و manual می پردازم و برابرهای پیشنهادی خود را توضیح می دهم.

    امروزه در پارسی برای هر دو واژه handbook و manual  کتاب راهنما می گویند که مفهوم اصلی را نمی رساند. (البته بگذریم از اینکه برخی هر دو را به صورت وام واژه به کار می برند!). 
    واژه manual در اصل لاتین manualis بوده است به معنای «دستی» که صفت manus است (به معنای «دست») و در اصل به کتاب های دعایی گفته می شده که مومنان و کشیشان پیوسته در دست داشتند. در انگلیسی کهن آن را handboc گفتند («کتاب دستی») که ترجمه واژگانی آن است. اما در دوره های بعد به خاطر نفوذ زبان فرانسه ای، دوباره (manual که کوتاه‎شده manualis بود) در انگلیسی رواج یافت و handboc فراموش شد. تا این که در سده ی نوزدهم میلادی زیر تاثیر handbuch در آلمانی دوباره این واژه در انگلیسی رایج شد. 
    بنابراین از نظر واژگانی این دو یکی اند. اما از نظر کاربردی گاهی تفاوت هایی با هم دارند. برای نمونه، manual گاهی به کتاب های تخصصی رشته ها یا موضوع های خاص گفته می شود مانند Washington Manual در پزشکی (چاپ دانشگاه واشینگتن آمریکا). اما گاهی برای این گونه کتاب ها از handbook هم استفاده می شود مانند Electronic Engineers’ Handbook.  ازاین رو به نظر من بهتر است برایشان برابرهای پارسی جداگانه ای داشته باشیم. در فرهنگ آریان پور برای manual اینها آمده است: «کتاب مبانی، بنیادنامه، پایه نامه، راهنما». برای handbook هم اینها: «دست نامه، کتاب دم دستی، کتاب مبانی، پایه نامه، دستینه، کتاب راهنما، راهنمانامه». 
    پیشنهاد من آن است که چون manual صفت نسبی manus است، در پارسی آن را «دستانه» بگوییم. (البته در آریان پور «دستینه» برای handbook آمده است اگرچه در فرهنگ دهخدا معناها و کاربردهای «دستینه» با این مورد تفاوت دارند). برای handbook هم «دست نامه» بگوییم که این هم ترجمه واژگانی است همان گونه که خود واژه انگلیسی و آلمانی ترجمه واژگانی از manualis لاتین اند. 


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی