آخرین اخبار
facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی
کد خبر : 94477
تاریخ انتشار : 17 بهمن 1394 13:22
تعداد بازدید : 792

آیا زبان تنها ابزاری برای ارتباط است؟

یوسف امیری- برخی می گویند زبان تنها ابزاری برای ارتباط است. بنابراین «پاسداری» از زبان معنایی ندارد و مهم نیست چه گونه سخن بگوییم و بنویسیم. بی آن که وارد بحث های فلسفی، فرهنگی یا اجتماعی بشوم، یادآوری می کنم زبان بخش مهمی از فرهنگ هر جامعه و کیستی (هویّت) گروهی افراد آن، و تجلی گاه تاریخ و تجربه های مشترک آنان است. زبان بیانگرِ اندیشه ها و دیدگاه های آن جامعه، رسم ها و رفتارها، و نگاه آنان به هستی و زندگی است. مثَل ها، متَل ها، افسانه ها، و اصل های اخلاقی هر ملتی همه در قالب زبان بیان می شود، همان گونه که اندیشه ها، دانش ها و احساسات آنان. زبان هایی که پیشینه ی طولانی تری دارند،


کوله بار سنگین تری از تجربه ها را می کشند. برای نمونه، زبان های بومیان امریکای شمالی از نظر پیچیدگی و توانایی بیان مفهوم ها با زبان های مردم آسیا متفاوت اند، زیرا سطح اندیشه و پیشینه ی تاریخی آنان متفاوت است. عالی ترین سطح هر زبان در شعر و ادبیات آن تجلی می یابد. نویسندگان و اندیشمندان بزرگ هر زبان آفرینندگان نثر فاخر و شیوای آن زبان اند. شاید وسوسه شویم و بگوییم در کاربردهای روزمره ادعای ابزار بودن زبان تا حدی درست است. اما برای نمونه وقتی به دوستی می گوییم «نوشداری پس از مرگ سهراب» داریم از فرهنگ و ادبیات و تجربه های مشترک یاری می گیریم. جالب آن که سخت ترین بخش زبان آموزی (مثلا برای ایرانیانی که انگلیسی می آموزند) درک و کاربرد اصطلاح ها و جنبه های فرهنگی زبان بیگانه است.بنابراین، فروکاستن زبان به ابزار ارتباط یعنی فرو کشیدن آن از جایگاه بلند و واقعی اش، و پاسداری نکردن از زبان یعنی خالی کردن پشت فرهنگ و از دست دادن میراث جامعه. ادعای ابزار بودن زبان را یا کسانی مطرح می کنند که غرض های سیاسی و استعماری دارند و هدف شان سست کردن زبان های دیگر است در حالی که خودشان برای گسترش زبان، ادبیات، و فرهنگ خود سرمایه های هنگفتی صرف می کنند؛ یا کسانی که نسبت به جایگاه و اهمیت زبان بی توجه اند و از پیامدهای این گونه ادعاها بی خبر. یک پیامد ناگوار این ناآگاهی را می توان در زبان آشفته ی برخی از مردم ایران (به ویژه کاربرد نابجای واژگان انگلیسی) و نیز گرایش برخی نویسندگان جوان و نوپا و حتا برخی رسانه ها، به ویژه صداوسیما، به عامیانه نویسی و کنارگذاری زبان معیار و نوشتاری دید. زبان آشفته نشانگر ذهن آشفته است و زبان عوام زده نشانگر ذهن عوام زده.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :