آخرین اخبار
facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی
کد خبر : 94161
تاریخ انتشار : 13 بهمن 1394 10:44
تعداد بازدید : 1261

بررسی آمارهای سرمایه گذاری و تعداد مشاغل فناوری اطلاعات و ارتباطات نشان می‌دهد:

هزینه اشتغال زایی در ICT دو برابر پیش بینی ها و 11 درصد بالاتر از میانگین کشوری

«هزینه ایجاد شغل در ICT پایین است» این جمله، همواره یکی از استدلال های فعالان حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات برای اقناع دولت به سرمایه گذاری در این بخش بوده است. روی کاغذ هم به نظر می رسد که فناوری اطلاعات، راه حلی مناسبی برای مشکل اشتغال نه تنها در کشور ما که در همه جهان باشد. اما در عمل، در دو سال گذشته اتفاق دیگری افتاده و به نظر می رسد که هزینه اشتغال زایی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات نه تنها پایین نیست که از میانگین کشور بالاتر است.

علی اصلان شهلا
این درحالی است که تخمین های وزارت ارتباطات با عدد به دست آمده در عمل، زمین تا آسمان فرق دارد.
 هر شغل ICT چقدر آب می خورد؟
در مراسم گشایش مرکز توانمندسازی و تسهیل گری کسب و کارهای نوپای فاوا، آماری مهم از وضعیت سرمایه گذاری و اشتغال زایی در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران اعلام شد. ابتدا نصرالله جهانگرد رییس سازمان فناوری اطلاعات اعلام کرد که در سال گذشته 30 هزار شغل در این صنعت ایجاد شده و امسال پیش بینی می شود این میزان به بیش از 60 هزار شغل برسد. بنابراین براساس تخمین وزارت ارتباطات، 90 هزار شغل در دو سال اخیر ایجاد شده است. این آمار را وزیر ارتباطات با اعلام میزان سرمایه گذاری در این حوزه تمکیل کرد تا بتوان تحلیلی در این زمینه ارایه داد. محمود واعظی گفت در دو سال گذشته 10 هزار میلیارد تومان سرمایه گذاری در بخش ICT صورت گرفته است.
با فرض بر قطعیت آمار مذکور و با کنار هم قرار دادن این دو عدد، به این نتیجه می رسیم که به ازای هر شغل ایجاد شده در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشورمان در دو سال گذشته، به طور میانگین، کمی بیش از 111 میلیون تومان سرمایه گذاری 
شده است.
 میانگین هزینه اشتغال زایی در ایران
با مقایسه هزینه 111 میلیون تومانی برای ایجاد اشتغال یک نفر در حوزه فاوا با میانگین هزینه لازم برای اشتغال زایی در کشور، می توان دید که آیا واقعا اشتغال زایی در این حوزه ارزان قمیت بوده است یا نه.
چندی پیش بود که علی ربیعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: «برای ایجاد یک شغل در پالایشگاه حدود 12میلیارد تومان هزینه نیاز است.  هزینه ایجاد شغل در بنگاه های میانی500 میلیون تومان و هزینه ایجاد شغل در بنگاه های کوچک 100 میلیون تومان و در مشاغل  خانگی با 20 میلیون تومان می توان شغل ایجاد کرد.»
با این تفاسیر اگر اپراتورها را کنار بگذاریم و اگر تعداد زیادی از استارتاپ ها را جزو مشاغل خانگی به حساب نیاوریم، اکثر بنگاه های فعال در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات را می توان جزو بنگاه های کوچک طبقه بندی کرد. بدین ترتیب هزینه اشتغال زایی در حوزه ICT نه تنها ارزان به حساب نمی آید که از میانگین مورد نظر وزارت کار نیز 11 میلیون تومان گران تر است. به طور مشخص تر، می توان ادعا کرد تعداد زیادی مشاغل همین الان در کشور وجود دارند که دولت می تواند برای رسیدن به اهداف اشتغال خود با هزینه کم تر، به سراغ سرمایه گذاری روی آنها برود.
 محاسبات متفاوت وزارت ارتباطات
در حالی با استفاده از آمار و ارقام وزارت ارتباطات به عدد 111 میلیون تومانی برای ایجاد یک شغل در فناوری اطلاعات می رسیم که پیش بینی ها و تخمین های مدیران وزارت ارتباطات در این خصوص کاملا متفاوت است.
خسرو سلجوقی، عضو هیات عامل سازمان فناوری اطلاعات شهریورماه امسال اعلام کرد: «در حالی که هزینه ایجاد شغل در بخش صنعت حدود 300 میلیون تومان برآورد می شود، در حوزه فناوری اطلاعات با 48 میلیون تومان می توان شغل ایجاد کرد».
وزیر ارتباطات نیز کمی بعد یعنی در مهرماه گفت: «از مزیت های فناوری اطلاعات و ارتباطات کاهش ۸ تا ۱۰ برابری هزینه ایجاد شغل است».
البته واعظی در آن مصاحبه عدد و رقمی ارایه نکرد؛ اما نسبت اعلامی، با هزینه هایی که سلجوقی اعلام کرده بود می خواند. بنابراین می توان نتیجه گرفت که هر شغل در حوزه ICT از نظر وزارت ارتباطات فقط 48 میلیون تومان سرمایه گذاری می طلبد.
اما با آمار و ارقام ارایه شده در ابتدای این متن یعنی سرمایه گذاری 10 هزار میلیاردتومانی و ایجاد 90 هزار شغل، عددی که در واقعیت به دست آمده بیش از دو برابر پیش بینی وزارت ارتباطات است و راهی طولانی برای رسیدن به عدد آرمانی 48 میلیون تومانی در پیش است. 
 چرا اشتغال زایی در ICT گران است؟
نیت این گزارش، تغییر نگاه دولت و سرمایه گذاری در رشته دیگر نیست. فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان کلید توسعه هر کشوری مطرح است و این صنعت در تئوری، نه تنها به طور مستقیم اشتغال فراوانی را ایجاد می کند، بلکه زمینه ایجاد اشتغال و البته بهره وری در دیگر مشاغل نیز می شود.
اما باید دید چرا هزینه اشتغال در صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات بالاست؟
به نظر می رسد یکی از دلایل، مقررات دست و پاگیر تولید و اشتغال در کشور باشد که به طور عمومی هزینه ایجاد شغل را افزایش می دهد. با تصویب آیین نامه کاربری فناوری اطلاعات در هیات دولت، به نظر می رسد این موضوع در سال آینده قدری قابل حل باشد.
اما نکته مهم تر که به طور خاص روی صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات تاثیر می گذارد، علاوه بر نیاز به روزآمد سازی زیرساخت هایی که سال ها به دلیل بی توجهی توسعه نیافته،  سرمایه گذاری های  دستوری، روی طرح ها و ایده هایی بدون توجیه کافی اقتصادی است. 
در سال های گذشته تعداد زیادی طرح با پسوند ملی و بومی در فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور تعریف شده که به نظر می رسد بدون استثنا، همه آنها شکست خورده و یا در آستانه شکست هستند.
این امید وجود داشت که با تغییر مدیران وزارت ارتباطات، از حجم این طرح های ملی و بومی کاسته شود، اما به نظر می رسد که اجبار روی سرمایه گذاری در برخی حوزه ها، فراتر از خواست یک مدیر باشد.
برای نمونه می توان به میلیاردها تومان سرمایه گذاری روی پروژه هایی چون جویشگر ملی و ارایه وام به طرح های فناورانه بدون برنامه کسب و کار مشخص پرداخت. این گونه پروژه ها نه تنها سبب اتلاف منابع شده، که مانع تخصیص درست فرصت ها به کسب و کارهایی می شود که نیاز به سرمایه اولیه دارند.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :