fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 74381
    تاریخ انتشار : 21 اردیبهشت 1394 0:33
    تعداد بازدید : 1107

    وام واژه ها و تحمیل دستور زبان بیگانه

    یوسف امیری- هر زبانی که با فرهنگ ها و مردمان دیگری در ارتباط باشد، ناگزیر از آن زبان ها و مردمان واژه هایی را به وام می گیرد. همان گونه که زبان پارسی در زندگی هزاران ساله ی خود چنین کرده است و امروزه هم زبان انگلیسی به خاطر ارتباط با زبان ها و مردمان گوناگون واژه های فراوانی به وام گرفته است.

     نکته ی مهم رفتار زبان میزبان با وام واژه ها است.زبان توانا و آبرومند، تا جایی که بتواند مفهوم ها را در خود می سازد و حتا اگر واژه ای را به وام بگیرد، در کنار آن برابر بومی هم می سازد. وقتی هم واژه ای را به وام می گیرد، تنها همان واژه را وام می گیرد و همه ی مشتق ها و صرف های دیگر آن را با دستور زبان خود می سازد و به اصطلاح آن را در خود می گوارد (هضم می کند). اگر به متن های پارسی در سده های سوم تا ششم هجری نگاه کنیم، می بینیم که زبان پارسی چنین رفتار طبیعی و سالمی داشته است. مانند ساختن «طلبیدن» از «طلب»، «علم ها» به عنوان جمع «علم»، و نمونه های فراوان دیگر در نوشتارهای ابن سینا و ابوریحان بیرونی و دیگران. یا زبان عربی وقتی «زره» را از پارسی وام گرفت، با دستور خود «زَرّاد» (زره ساز) و «مُزَرّد» (زره پوش) را از آن ساخت و وقتی «فیلوسوفوس» (philosophos = خرددوست) یونانی را وام گرفت با دستور خود جمع آن را «فلاسفه» کرد و فعل آن را «تَفَلسُف». اما پس از دوران مغولان به دلیل «فضل فروشی»، و امروز هم به همان دلیل و نیز به خاطر بی توجهی، نویسندگان وام واژه ها با همه ی خوشه ی صرفی و همخانواده ها و مشتق هایشان وارد زبان پارسی می شوند و دستور زبان میزبان را نادیده می گیرند. برای نمونه،  به فرض هم که مجبور باشیم filter را وارد کنیم (که مجبور نیستیم و برابر «پالایه» را داریم) نباید filtering را بپذیریم، زیرا مشتق است و دستور زبان انگلیسی را به پارسی تحمیل می کند. همین گونه است وارد کردن بسیاری از مشتق های وام واژه های عربی و فرانسه ای و انگلیسی در زبان امروزی ما. این بی مبالاتی سبب پیچیدگی های نالازم در زبان میزبان می شوند و یادگیری آن را برای نوآموزان و نوشتن را برای نویسندگان سخت می کنند. زیرا نویسندگان مجبور خواهند بود همزمان دستور چندین زبان را بدانند و رعایت کنند و گاه معنای درست وام واژه را نمی فهمند زیرا با دستور زبان بیگانه آشنا نیستند. نمونه ای از این دست، ساخته شدن «کاندیداتوری» یا «سیتیزن شیپی» (!) است.  جالب (و شاید افسوس!) آن که امروزه برخی زبان پارسی را فرودست دستور زبان های دیگر می خواهند و برای شان جای شگفتی است که ما انتظار داریم زبان پارسی مانند دیگر زبان های میزبان رفتار سالم و طبیعی را از خود نشان بدهد.  


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی
    تصویر امنیتی :