آخرین اخبار
facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی
کد خبر : 73993
تاریخ انتشار : 13 اردیبهشت 1394 11:6
تعداد بازدید : 869

زبان مردم و واژه سازی

یوسف امیری-برخی (مانند استاد حسن انوشه) معتقد اند که در واژه سازی باید زبان مردم را در نظر داشت و اگر واژه های ساخته شده با زبان مردم پیوند نداشته باشد، بختی برای جا افتادن نخواهد داشت.

نمی دانم که منظور از «زبان مردم» چیست، اما اگر منظور زبان مردم کوچه بازار است، باید گفت که هر زبان جاافتاده و پیشینه مندی (از جمله زبان فارسی با پیشینه ی چند هزار ساله) داری سطح ها و لایه ها و کاربردهای گوناگون است از جمله سطح ادبی و علمی و روزمره. و هر یک از این سطح ها دارای کاربردها و پایگاه های مختلف اند. متاسفانه چنین به نظر می رسد که در سال های اخیر نوعی «عوام زدگی» در حوزه ی زبان و واژه سازی رواج یافته است که می خواهد همه چیز را به سطح زبان روزمره پایین بیاورد. نمونه ای از این عوام زدگی را در برنامه های رادیو و تلویزیون به ویژه در خبرها می بینیم که مجریان و گویندگان به جای زبان رسمی، به زبان گفتاری (محاوره ای) خبر می خوانند. 
انتظار این که واژه های ساخته شده با زبان روزمره پیوند داشته باشند، به معنای محدود کردن دامنه ی واژگان و نابود کردن یا فرسایش سطح و لایه ی علمی زبان به سود سطح عامیانه ی زبان است. این شرط شاید برای واژه های کاربردی تا حدی درست باشد اما نباید شرط اصلی باشد. باز هم تکرار می کنم که واژه ها نماینده ی
 مفهوم ها اند. 
اگر مفهومی آشنا نباشد، نباید انتظار داشت که واژه ی آن آشنا باشند. البته نوواژه باید خوش آوا و پیرو دستور زبان فارسی باشد. اما نه بدین معنا که محدود به دامنه ی واژگان فهمیدنی مردم عادی باشد. نمی توان خواست که همه ی برابرها مانند «سگدست» با زبان عامیانه ارتباط داشته باشند.
نباید گمان کرد که همه ی واژه های فنی و علمی در زبان های اروپایی برای همه ی مردم و به ویژه مردم عادی این کشورها فهمیدنی است. این شرط و ادعا را معمولا کسانی مطرح می کنند که بیرون از ایران زندگی نکرده اند، و یا اگر هم در کشوری بوده اند که زبان اصلی آن یکی از زبان های اروپای غربی بوده، آشنایی
 آنان با این زبان ها در حد نیازهای روزمره ی خودشان محدود بوده است. 
تا زمانی که بخواهیم نوواژه ها «راحت الحلقوم» باشند و هیچ کس نخواهد برای مفهوم های تازه واژه های فارسی تازه بیاموزد، همین آشفتگی زبانی برقرار است. پس جایگاه یادگیری و آموزش همگانی کجا خواهد بود؟


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :