fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 73634
    تاریخ انتشار : 6 اردیبهشت 1394 11:26
    تعداد بازدید : 981

    نقش پیتزا در مخالفت با واژه سازی

    یوسف امیری-بارها در بحث های مخالفت با واژه سازی در زبان فارسی، شنیده ام و خوانده ام که واژه ی «پیتزا» به عنوان مثالی آورده می شود که برابر فارسی ندارد و نباید برای آن برابر ساخت و در «همه ی دنیا» همین واژه به کار می رود. سپس از این مثال استفاده می شود که اصولاً در زبان فارسی نیازی به برابرسازی برای واژگان بیگانه نیست.

    نخست آن که من بر این باور ام که اگر هم برای پیتزا برابر فارسی ساخته شود، هیچ مشکلی نیست و نباید تعجب یا مخالفت کرد؛ همان طور که برای نمونه در زبان انگلیسی برای کراوات و پاپیون (که واژه هایی فرانسه ای اند و وضعی مانند «پیتزا»ی ایتالیایی دارند) برابر انگلیسی ساخته اند و همان ها را هم به کار می برند. در زبان ایتالیایی و اسپانیایی هم همین طور. 
    دودیگر آن که باید توجه داشت که همه ی واژگان بیگانه مانند «پیتزا» نام نوعی غذای خاص نیستند که می گویند نباید آنها را ترجمه کرد. درصد واژه های بیگانه (به ویژه در زمینه های علمی و فنی) که مانند «پیتزا» باشند بسیار اندک است و بیشتر آنها مفهوم هایی هستند که به هر زبانی ترجمه پذیر اند. به نظر من مشکل آن است که درصد بالایی از درس خواندگان ما، و به پیروی از آنان مردم عادی، از زبان و سازوکارهای آن (به طور عام) و زبان های بیگانه و واژه سازی علمی و فنی (به طور خاص) شناخت کافی و مناسبی ندارند. 
    پیشتر گفتم که وضع کنونی زبان های اروپای غربی نتیجه و برآمد رشد طبیعی و «عادی» این زبان ها نیست و بیشتر واژگان رایج در این زبان ها در زمینه های مربوط به دانش و صنعت و تَکنیک شناسی (تکنولوژی)، واژگان برساخته و نوواژه هایی هستند که دانشمندان و دانشوران در یکی دو سده ی اخیر آنها را ساخته اند و از راه نوشتار و رسانه ها و مرکزهای آموزشی به زبان مردم عادی راه یافته اند. یعنی همین روشی که فرهنگستان زبان فارسی و برخی استادان ایرانی (که دلسوز زبان فارسی اند) در زمینه های ویژستگی (تخصص) خود دنبال می کنند. تفاوت در این است که در ایران، در برابر این تلاش ها مقاومت می شود و به نظر من، ریشه ی این مخالفت ها بیشتر اجتماعی و روانی است تا علمی و زبانی. به نظر می رسد در ایران، نویسندگان و دانشمندان باید دنباله رو مردم باشند و سطح دانش و واژگان خود را به سطح مردم عادی فروکاهند.  برخی هم می گویند همان طور که پیتزا در ایتالیا اختراع شده و ما نباید برای آن نامی بسازیم، این واژه ها و مفهوم ها هم در زبان انگلیسی اختراع شده اند و ما نباید آنها را ترجمه کنیم. در پاسخ باید یادآوری کنم که در زبان های فرانسه ای، آلمانی، ایتالیایی، و اسپانیایی نزدیک به همه ی این اصطلاح های علمی و فنی ترجمه می شوند و در نوشتارهای فنی و زبان روزمره هم به کار می روند. 


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی
    تصویر امنیتی :