fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 68485
    تاریخ انتشار : 26 بهمن 1393 10:17
    تعداد بازدید : 807

    فرهنگستان و روند واژه سازی

    دکتر فتح الله مجتبایی، استاد بزرگوار و پیش کسوت ادبیات و عضو فرهنگستان زبان فارسی، در تیرماه ١٣٩٣ در گفت وگویی بیان کرد: «وقتی در سال، ۵٠ تا لغت تازه نیاز است و شما به شکلی مشکل را حل می کنید. اما اکنون هر روز احتیاج به ۵٠ لغت تازه دارید. در چنین موقعیتی واژه سازی کار مشکلی است». شاید این جمله نشانگر کاستی های رویکرد فرهنگستان باشد که تنها برای ساختن پنجاه واژه تازه در سال، آن هم «به شکلی»، کارآمد است.

    یوسف امیری
    شاید بیشتر کسانی که با دستگاه واژه سازی زبان هایی مانند انگلیسی روبه رو می شوند، ندانند که این دستگاه نه حاصل «رشد طبیعی» این زبان ها، بلکه دستاورد تغییرها، دستکاری ها، و تلاش های هدفمند و آگاهانه نویسندگان و دانشمندان این زبان ها در طی یکی دو سده گذشته (به ویژه از پایان سده نوزدهم میلادی) است و مردم عادی سخنگو بدین زبان ها هم اندک اندک به این تغییرها خو کرده اند و آنها را پذیرفته اند. 
    عده ای که روند رشد زبان انگلیسی (و دیگر زبان های اروپای غربی) و این برنامه ریزی های زبانی را نمی شناسند، انتظار دارند زبان فارسی هم بی هیچ گونه آماده سازی و تلاش روشمند و هدفمندی، «به طور طبیعی» بتواند با این سیل واژگان وارداتی مقابله کند. و این کار شدنی نیست و نتیجه آن هم وضع کنونی و آشفتگی زبانی امروزی است.
    البته زبان فارسی تَوَند (پتانسیل) برآمدن از پس این سیل را دارد اگر بخواهیم. اگر توانمندسازی زبان فارسی و واژه سازی برای مان مهم است، باید بدانیم که ما نیز به چنین تغییرها و تلاش های هدفمند و آگاهانه نیاز داریم تا زبان نوشتارهای علمی خود را پویا و چالاک کنیم. یعنی باید در شیوه واژه سازی، دستور زبان کنونی، و دامنه واژگان به کار رفته بازبینی جدی و ریشه ای کنیم. آن گاه نه تنها می توانیم روزی پنجاه واژه نو، که اگر نیاز بود، روزی پانصد نوواژه بسازیم؛ به شرط این که نویسندگان و دانشمندان زبان فارسی هم آن را ورزیده کنند و مردمان عادی سخنگو بدین زبان با این تغییرها خو بگیرند و آنها را بپذیرند.
    در یادداشت های آینده می کوشم به برخی از این تغییرها و راه هایی که باید در زبان فارسی پیش گرفت اشاره کنم و با نمونه هایی پیشنهادها خود را توضیح دهم و روشن تر سازم. 


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی
    تصویر امنیتی :