fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 27046
    تاریخ انتشار : 24 اردیبهشت 1392 1:29
    تعداد بازدید : 676

    محقق اداره نظام‌های پرداخت بانک مرکزی:

    میزان پرداخت های الکترونیکی ماهی 4 میلیارد تومان رشد می کند

    حوزه ارایه خدمات بانکی با توجه به ورود بانکداری الکترونیکی تغییراتی در زمینه پرداخت های نقدی دربر داشته و گسترش رفاه عمومی را موجب شده است. در این ارتباط، روابط عمومی بانک مرکزی ایران گفت وگویی را با سمیه حیدری محقق اداره نظام های پرداخت بانک مرکزی انجام داده است که می خوانید.




       لطفا در خصوص تاریخچه شکل‌گیری شبکه شتاب و سامانه‌های ساتنا و پایا، دستاوردهای این شبکه و سامانه‌ها در بانکداری الکترونیکی و میزان استقبال مردم از این خدمات توضیحاتی ارایه کنید.
    تاریخچه بانکداری الکترونیکی به سال 1381 و آغاز به کار شبکه تبادل اطلاعات بین بانکی (شتاب) به عنوان سوییچ ملی کارت باز می‌گردد. آن زمان که بانک‌ها با در دست داشتن ابزارهای نوین الکترونیکی و با فراهم آوردن خدمات اولیه الکترونیکی به مشتریان خود به صورت سیستم‌های مجزا عمل می‌کردند، شتاب با ایجاد شبکه‌ای یکپارچه در سرتاسر کشور، پذیرفته شدن کارت‌های صادره بانک‌های مختلف در تمامی پایانه‌های موجود را امکان‌پذیر ساخت. به دنبال این تحول عظیم در سیستم بانکداری کشور، در سال 1385 سامانه الکترونیکی تسویه ناخالص آنی (ساتنا) با هدف تسویه مبادلات بین بانک‌ها و همچنین انتقال وجه فوری بین حساب‌های مشتریان در دو بانک مختلف راه‌اندازی شد. متعاقبا، سامانه پایاپای الکترونیکی (پایا) نیز در سال 1388 شروع به کار کرد. برخلاف مشکلات اولیه و همچنین خو گرفتن چندین ساله مردم با بانکداری سنتی، خوشبختانه صنعت بانکداری الکترونیکی از همان ابتدا مورد استقبال بانک‌ها و مشتریان قرار گرفت. البته لازم به ذکر است که سیاست‌های اعمال شده از سوی بانک مرکزی نیز در این امر بی‌تاثیر نبوده است. به عنوان نمونه، سقف تعیین شده دو میلیون ریال در برداشت از دستگاه‌های خودپرداز سیاست مثبتی برای سوق دادن مردم به سمت استفاده از تراکنش‌های الکترونیکی بوده است.

      روند پرداخت‌های الکترونیکی در شبکه‌های شتاب، ساتنا و پایا به چه صورت بوده است؟ چه اقداماتی در خصوص پایانه‌های فروش انجام شده است؟
    طی سال‌های اخیر، با تحلیل آماری داده‌های مربوط به عملیات انجام شده در شتاب شامل خرید، پرداخت قبض، درخواست موجودی، درخواست بررسی حساب و درخواست انتقال، و همچنین تراکنش‌های ساتنا (بین مشتری) و پایا، روند افزایشی پرداخت‌های الکترونیکی به وضوح مشاهده می‌شود. جالب توجه است برجسته‌ترین تغییرات در بین پرداخت‌های الکترونیکی در بازه  1389 تا 1390 در سامانه پایا رخ داده است که در سال 1390 با افزایش مبلغی 1639 درصدی نسبت به سال قبل، از 779/6 میلیارد ریال به 913/117 میلیارد ریال می‌رسد. از طرفی، در میان عملیات انجام شده در شتاب، بیشترین رشد مربوط به پایانه فروش است که به دنبال آن شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک) در دی ماه سال 1390 با مشارکت بانک‌های کشور تاسیس شد و  در مرداد ماه سال 1391 فعالیت خود را به منظور تجمیع و هدایت تراکنش‌ها و همچنین بازوی کنترلی بانک مرکزی آغاز کرد.

      آیا به دنبال گسترش بانکداری الکترونیکی در پرداخت‌های نقدی نیز تغییری ایجاد شده است، این روند را صعودی می‌دانید یا نزولی؟
    اجزای تشکیل دهنده نقدینگی عبارتند از: پول و سپرده‌های غیردیداری، که در این میان پول تشکیل شده است از اسکناس و مسکوک در دست اشخاص و سپرده‌های دیداری بخش غیردولتی. بر اساس داده‌های مربوط به شاخص‌های عمده اقتصادی که توسط بانک مرکزی گردآوری می‌شوند، یافتن سیر صعودی اسکناس و مسکوک در‌دست اشخاص حاکی از روند افزایشی پرداخت‌های نقدی در کشور است. اما همان‌طور که انتظار می‌رود با استقبال وسیع از بانکداری الکترونیکی، سهم اسکناس و مسکوک در دست اشخاص از نقدینگی روندی کاهشی می‌یابد به طوری که این مقدار از 2/8 درصد در پایان سال 1388 به 5/7 درصد در پایان سال 1390 رسیده است.

      زبان آمار، ‌زبانی گویا برای ارایه دستاوردهای هر طرح و پروژه‌ای است. آمار مقایسه‌ای پرداخت‌های الکترونیکی و نقدی چه نتایجی را نشان می‌دهند؟
    بر اساس تحلیل آماری و مقایسه‌ای پرداخت‌های الکترونیکی شامل عملیات انجام شده در شتاب، ساتنا (بین مشتری) و پایا و پرداخت‌های نقدی، سرعت تکامل بانکداری الکترونیکی به طور شایان توجهی بیشتر از بانکداری سنتی است. بر اساس مدل‌های خطی برآورد شده، پرداخت‌های الکترونیکی به طور متوسط 901/42 میلیارد ریال در ماه افزایش می‌یابند در حالی که رشد متوسط ماهیانه پرداخت‌های نقدی بر مبنای اسکناس و مسکوک در گردش تنها 285/2 میلیارد ریال است. همچنین با مقایسه سال 1390 نسبت به 1389، افزایش 127 درصدی پرداخت‌های الکترونیکی به طور چشمگیری به مراتب بیش از افزایش 17 درصدی اسکناس و مسکوک در دست اشخاص است.

      اهم مزایای بانکداری الکترونیکی و نقشی که این خدمت در رفاه عمومی به ارمغان می‌آورد را بیان کنید.
    بانکداری الکترونیکی روشی ساده و قابل کنترل در مدیریت مالی است. نه تنها مشتریان، بلکه بانک‌ها نیز به طور گسترده‌ای از مزایای بانکداری الکترونیکی بهره‌مند می‌شوند. از جمله مزایای بانکداری الکترونیکی که موجبات رفاه عمومی را فراهم می‌آورند می‌توان به «صرفه‌جویی در هزینه‌ها»‌، ‌«استقلال مکانی و زمانی»، «امنیت» و «حفظ محیط زیست» اشاره کرد.
    گسترش بانکداری الکترونیکی موجب کاهش هنگفت هزینه بانک‌ها خواهد شد، زیرا بانک‌ها دیگر نیازی به تاسیس شعبه‌های متعدد و استخدام کارمندهای خبره به منظور برقرار کردن ارتباط مستقیم با مشتریان‌شان ندارند، کاهش هزینه حمل و نقل، چاپ اسکناس و مسکوک، چاپ صورت‌حساب‌های بانکی یا رسیدهای پرداخت قبوض از جمله منافع روی آوردن به بانکداری الکترونیکی است. علاوه بر این، از دیدگاه مشتری نیز این صرفه‌جویی در هزینه به روشنی قابل درک است زیرا دیگر نیازی به مراجعه حضوری به بانک‌ها ندارد؛ تنها با در دست داشتن کارت پرداخت یا شناسه و رمز اینترنتی بسیاری از عملیات بانکداری را به راحتی می‌تواند انجام دهد ضمن آنکه خدمات گیرندگان بانکی در هر نقطه از شهر و در هر ساعت از شبانه‌روز بسیاری از عملیات بانکداری خود را به راحتی و از طریق دسترسی به اینترنت و یا نزدیک‌ترین خودپرداز قابل انجام می دهند. علاوه بر مزیت‌های بیان شده، امنیت بانکداری الکترونیکی را نباید نادیده گرفت، حمل پول نقد در سیستم بانکداری الکترونیکی معنایی ندارد به همین منظور ریسک ربوده شدن یا مفقود شدن پول نیز بسیار پایین می‌آید. فروشگاه‌ها و بانک‌ها نیز دیگر نیازی به نگهداری مقادیر زیاد پول نقد در باجه‌ها و گاوصندوق‌های خود ندارند. یکی از برجسته‌ترین مزایای بانکداری الکترونیکی که امروزه بسیار حایز اهمیت است، ‌سبز بودن این صنعت است. شعبه‌های کمتر بانک‌ها سبب اشغال فضای کمتری از شهر می‌شوند و کاهش مصرف انرژی و سوخت برای حمل و نقل نیز از تبعات بعدی آن است. همچنین نیاز کمتر به چاپ اسکناس و صورت‌حساب‌های چاپ شده روی کاغذ کمک بسیاری در حفظ محیط زیست می‌کند.


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی
    تصویر امنیتی :