fanavaran
آخرین اخبار
   
    کد خبر : 211857
    تاریخ انتشار : 24 خرداد 1396 10:41
    تعداد بازدید : 568

    اتصال نظام بانکی به سامانه صیاد؛ راهکار اعتباردهی به چک ها

    مدت کوتاهی است که سامانه صیاد با هدف متمرکزسازی درخواست های دسته چک، امکان اعتبارسنجی صاحبان حساب و جلوگیری از اختصاص دسته چک به افراد فاقد صلاحیت راه اندازی شده است و کارشناسان این مساله را یک گام اثرگذار در راستای ساماندهی وضعیت دسته چک ها می دانند.

     ایبِنا - هرچند در قوانین کشور بر ضمانت حقوقی و ثبتی و همچنین ضمانت اجرایی کیفری با چک تاکید زیادی شده اما آمار چک های برگشتی در کشور همچنان زیاد است. از مهم ترین راه های کاهش حجم وسیع چک های برگشتی در کشور در کنار ارایه آموزش های لازم به افراد در سطوح مختلف، استقرار یک سیستم جامع تبادل اطلاعات بین بانک هاست؛ به این معنی که به محض برگشت چک از بانک، سایر بانک ها به سرعت از این امر مطلع شده و از تحویل دسته چک جدید به صاحب این حساب خودداری کنند. براساس آخرین آمار بانک مرکزی در فروردین ماه ۱۳۹۶ در کل کشور بالغ بر ۷,۴ میلیون فقره چک به مبلغی بالغ بر ۳۸۰ هزار میلیارد ریال مبادله شد که در مقایسه با ماه قبل از نظر تعداد و مبلغ به ترتیب 6/25 و 4/40 درصد کاهش نشان می دهد. از این میزان بالغ بر ۱,۱ میلیون فقره چک به مبلغی حدود ۸۰ هزار میلیارد ریال برگشت داده شده است که نسبت به ماه قبل از آن از نظر تعداد و مبلغ به ترتیب ۲۳ درصد و 1/37 درصد کاهش نشان می دهد. بر این اساس در این ماه در کل کشور 8/14 درصد از کل تعداد چک های مبادله ای و 6/20 درصد از کل مبلغ چک های مبادله ای برگشت داده شده است.
    این در حالی است که در اسفند ماه ۱۳۹۵ در کل کشور بالغ بر ۱۰ میلیون فقره چک به مبلغی بالغ بر ۶۳۸ هزار میلیارد ریال مبادله شد که نسبت به ماه قبل، از نظر تعداد و مبلغ به ترتیب 2/4 درصد و 3/16 درصد افزایش نشان می دهد. از این میزان حدود ۸.۶ میلیون فقره چک به مبلغی بالغ بر ۵۱۱ هزار میلیارد ریال وصول شده است که نسبت به ماه قبل؛ از نظر تعداد و مبلغ به ترتیب 2/5 درصد و 2/17 درصد افزایش نشان می دهد.
    میزان چک های برگشتی در کل کشور طی این مدت، بالغ بر ۱,۴ میلیون فقره چک به مبلغی حدود ۱۲۷ هزار میلیارد ریال بوده که نسبت به ماه قبل از نظر تعداد 2/1 درصد کاهش و از نظر مبلغ 6/12 درصد افزایش نشان می دهد که 4/97 درصد آن از نظر تعداد و ۹۷ درصد از آن از نظر مبلغ به دلیل کسری یا فقدان موجودی بوده است. مشکل آمار بالای چک های برگشتی در کنار مشکلات دیگری از جمله کندی فرآیند و زمان بر شدن وصول چک ها، افزایش تردد درون شهری غیرضروری، افزایش مخاطرات ناشی از مفقودی یا سرقت چک ها، تحمیل هزینه های گزاف به شبکه بانکی، خلق پول بی ضابطه و کاهش قدرت بانک مرکزی در کنترل اضافه برداشت بانک ها موجب شد شورای پول و اعتبار مقرر کند، زیرساختی برای پردازش الکترونیکی چک ها و اسناد پرداخت بین بانکی و حذف گردش فیزیکی چک ها و اسناد پرداخت بین بانکی کاغذی با قابلیت های کنترل برخط وضعیت نقدینگی بانک ها و اتصال به سامانه تسویه بین بانکی ایجاد شود و متعاقب آن، فعالیت اتاق پایاپای اسناد بانکی در کشور هم خاتمه یابد که در نتیجه طرح سامانه چکاوک از حدود دو سال قبل کلید خورد.
    در ادامه وجود مشکلاتی مانند فقدان وحدت رویه و نبود الگویی یکسان و استاندارد در طراحی ظاهری، ابعاد، فاکتورهای امنیتی و دیگر خصیصه های لازم در چاپ و توزیع چک و ایرادات موجود در فرآیند های تبادلی پردازش و پذیرش که پیش نیاز و از ضروریات طرح چکاوک به شمار می آیند و همچنین عدم شفافیت اطلاعاتی و نبود سیستم های اعتبارسنجی برای واگذاری چک موجب شد بانک مرکزی بر اساس مصوبات شورای پول و اعتبار و ستاد هماهنگی مبارزه با مفاسد اقتصادی طرح صدور یکپارچه الکترونیکی دسته چک را که به اختصار «صیاد» نامیده می شود، در دست اجرا قرار دهد. سامانه صیاد، با هدف متمرکزسازی درخواست های دسته چک، امکان اعتبارسنجی صاحبان حساب و امضا، جلوگیری از اختصاص دسته چک به افراد فاقد صلاحیت و بد سابقه و همچنین اختصاص شناسه منحصر به فرد به هر برگ چک توسط بانک مرکزی راه اندازی شده است. این سامانه، امکان استعلام هر برگ چک با توجه به شناسه استعلام تولیدی توسط بانک مرکزی را برای پذیرنده چک فراهم آورده که این مقوله امنیت بیشتری را در حوزه مبادلات چک ایجاد می کند با استقرار سامانه صیاد، اندازه و فرمت برگ چک برای همه بانک ها یکسان شده است و ضمناً، اطلاعات هویتی صاحب چک به همراه شناسه استعلام در قالب یک بارکد دوبعدی روی چک درج شده که این موضوع، امکان سوءاستفاده های احتمالی را کاهش می دهد. 
    عملکرد سامانه صیاد به این صورت است که با مراجعه مشتری به شعبه، ثبت اولیه درخواست صدور دسته چک توسط کاربر شعبه انجام می پذیرد و در صورت تأیید توسط رییس شعبه، درخواست موردنظر به منظور استعلام، به سامانه صیاد بانک مرکزی ارسال می شود. چنان چه، درخواست دهنده از نظر بانک مرکزی، واجد شرایط دریافت دسته چک باشد، درخواست مذکور از سامانه صیاد به گروه صدور دسته چک به منظور شخصی سازی و چاپ چک ارسال خواهد شد.
    به گفته کارشناسان و مسوولان بانکی راه اندازی سامانه صیاد گام بزرگی در راه کاهش آمار چک های برگشتی است و موجب اطمینان بخشی به چک و ایجاد ضمانت های لازم در این حوزه می شود. در حال حاضر بانک آینده به عنوان نخستین بانک به سامانه صیاد متصل شده و امکان خدمات صدور دسته چک را از طریق این سامانه برای مشتریان را فراهم کرده  و قرار است سایر بانک ها نیز به زودی به این سامانه متصل شوند.


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی
    تصویر امنیتی :