آخرین اخبار
facebook Telegram RSS ارسال به دوستان نسخه چاپی
کد خبر : 189347
تاریخ انتشار : 31 مرداد 1395 10:38
تعداد بازدید : 834

فرصت ها و تهدیدهای کارت های اعتباری در ایران

کارت های اعتباری سال هاست که به کانال اصلی مبادلات پولی دنیا تبدیل شده است. این کارت ها در کنار مزایای گسترده، نگرانی هایی نیز ایجاد کرده است که از جمله آن می توان به مشکل وصول مطالبات توسط سیستم بانکی و همچنین تبدیل شدن افراد به بدهکارانی همیشگی پرداخت.


ایرنا- صدور کارت های اعتباری در دنیا به دهه 1960 بر می گردد. زمانی که شرکت مسترکارت از طریق چهار بانک آمریکایی یونایتد کالیفرنیا، بانک ملی کروکر، بانک ولز فارگو و بانک کالیفرنیا، کارت هایی اعتباری صادر کردند و به این ترتیب بخشی از مبادلات اقتصادی خود را از روش سنتی گذشته تغییر دادند.
با گذشت بیش از نیم قرن از حضور مسترکارت و تولد کارت های اعتباری بین المللی، این کارت ها جای خود را در اقتصاد و دنیای مبادلات پولی باز کرده اند؛ چنانکه هم اکنون بخش عمده ای از تراکنش های مالی، بازرگانی، اطلاعاتی و خدماتی میان موسسات، خریداران و جوامع مجازی به صورت تجارت الکترونیکی و با استفاده از این کارت ها انجام می شود.
امروز انواع کارت های اعتباری بین المللی در جهان وجود دارد که بسیاری از بانک های جهان امکان صدور آن را دارند و در این میان مسترکارت و ویزاکارت مشهورترین آنها به شمار می روند که البته امکان صدور آنها برای ایران به دلیل تحریم های اعمال شده از سوی آمریکا علیه کشورمان وجود ندارد. بااین حال شبکه بانکی طی دو دهه گذشته تلاش کرده است با صدور کارت های اعتباری داخلی ضمن آنکه بخشی از نیازهای مالی خرد مشتریان را از این طریق پوشش دهد، امکان تبدیل پول فیزیکی به پول مجازی را فراهم کند.
در دهه هشتاد خورشیدی بانک های خصوصی که به تازگی به شبکه بانکی کشور وارد شده بودند، به حوزه صدور کارت های اعتباری ورود کردند. آنها با رصد مشتریان خود از نظر توانگری مالی و گردش حساب هایی که نزد خود داشتند، به صدور کارت های اعتباری اقدام می کردند. بااین حال دور جدید صدور کارت های اعتباری آن هم با محوریت و پشتوانه بانک مرکزی از سال گذشته و برنامه خروج از رکود دولت یازدهم در دستور کار قرار گرفت تا از این طریق ضمن رفع بخشی از نیازهای خرد مالی مردم برای خرید کالا، کمک به واحدهای تولیدی نیز محقق شود. بر همین مبنا و در شرایطی که طی ماه های گذشته شبکه بانکی صدور کارت های اعتباری تا سقف 100 میلیون ریال را آغاز کرده است، بانک مرکزی پنجشنبه 28 مرداد بخشنامه صدور کارت های اعتباری را به شبکه بانکی ابلاغ کرد.
بانک مرکزی این ابلاغ را در راستای برنامه ها و سیاست های اقتصادی دولت در سال جاری مبنی بر تحرک بیشتر در بخش واقعی اقتصاد، افزایش تقاضای کل برای خروج از رکود و افزایش رفاه خانوارها عنوان کرد. فرشاد حیدری، معاون نظارت بانک مرکزی در این باره گفته است: این کارت ها برای تامین تسهیلات خرد و ایجاد رضایت بیشتر مردم در استفاده از تسهیلات خرد بانکی است و برای هر متقاضی واجد شرایط براساس اعتبارسنجی و بررسی توان پرداخت شهروندان، یک کارت اعتباری اعطا می شود.وی اعلام کرد که کارت های اعتباری در سه سطح برنزی (تا سقف یک صد میلیون ریال)، نقره ای (تا سقف سیصد میلیون ریال) طلایی (تا سقف پانصد میلیون ریال) و برحسب توان بازپرداخت اقساط متقاضیان صادر خواهد شد. نحوه استفاده از کارت های اعتباری به این صورت خواهد بود که شهروندان در طول ماه به خرید کالا و خدمات موردنیاز خود اقدام می کنند و چنانچه قادر به پرداخت بدهی خود در پایان ماه نباشند، مانده بدهی آنان به مدت 12 تا 36 ماه تقسیط می شود.
بانک مرکزی اعلام کرد: کارت های اعتباری به تدریج جایگزین تسهیلات خرد مانند تسهیلات خرید خودرو، کالای مصرفی با دوام، جعاله و ... می شود. براساس بخشنامه ابلاغی به شبکه بانکی کشور، بانک ها موظف شده اند تا پایان شهریور امسال اقدام های لازم برای اجرایی شدن این خدمت جدید را فراهم و کارت های اعتباری را به مشتریان ارایه کنند.
معاون نظارت بانک مرکزی همچنین اعلام کرد: کارت های اعتباری براساس عقد مرابحه و نرخ سود آن بر پایه نرخ سود مصوب شورای پول و اعتبار خواهد بود. بااین حال کمپانی های بزرگ صادرکننده کارت های اعتباری نظیر مسترکارت، ویزاکارت، آمریکن اکسپرس هنوز به دلایلی ازجمله تحریم های اقتصادی وارد جغرافیای تجارت ایران نشده اند و کارت های ایرانی نیز قرار نیست وارد جغرافیای تجارت جهانی شود.
البته باز نشدن این تجارت الکترونیکی در ایران تنها به تحریم ها و عدم حضور مسترکارت و ویزاکارت محدود نمی شود. کارت های اعتباری بین المللی موافقان و مخالفانی در ایران دارد؛ برخی معتقدند نبود این کارت ها منجر به محدود کردن روابط تجاری ما شده است و برخی دیگر بر این باورند که این ابزار برای فرهنگ ما مناسب نیست و باعث می شود مردم به این نوع خرید عادت کنند و همیشه مقروض بانک باشند.
فریال مستوفی، عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران به مزایای کارت های اعتباری پرداخت و گفت: مهم ترین مزیت این کارت ها این است که از همراه داشتن همیشگی پول نقد جلوگیری می کند؛ افراد می توانند با استفاده از کارت های اعتباری خرید کنند و یک ماه برای پرداخت وجه آن فرصت داشته باشند.
وی ضبط شدن مسیر پرداخت ها را از دیگر مزایای کارت های اعتباری عنوان کرد و گفت: کارت اعتباری نقش «تسهیل گری» را برای روابط اقتصادی ایفا می کند. این کارت ها در عرضه کالا به گردشگران خارجی نیز موثر است، چرا که گردشگر خارجی مبالغ زیادی وجه نقد با خود جابه جا نمی کنند و طبیعی است که وقتی زیرساخت های استفاده از کارت اعتباری در کشوری (مثلا ایران) راه اندازی نشده باشد، گردشگران نیز در آن کشور خریدی نخواهند داشت.
عضو هیات نمایندگان اتاق تهران با بیان اینکه کارت های اعتباری مشکلاتی نیز در دنیا ایجاد کرده است، گفت: این کارت ها برای افرادی که کنترل مناسبی روی خرید ندارند، مناسب نیست.
به هرحال کارت های اعتباری نیز مانند تمام تکنولوژی های دیگر و هم خانواده های خود در دنیای مدرن، می تواند معایب و مزایایی داشته باشد؛ اعتباردهندگان و به طور خاص سیستم بانکی می تواند افراد را اعتبارسنجی کرده و با مشخص شدن اعتبار هر شخص، کارتی با سقف اعتبار معین را در اختیار وی قرار دهد و به این ترتیب، زمینه را برای تسهیل در مبادلات پولی تسهیل کند. 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :